Μίλητος
ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑ

Τα ελληνικά εσπεριδοειδή

Νοσταλγικά αρώματα

Η φυλή των κιτρίων, ή κατά το κοινώς των εσπεριδοειδών, συνυφαίνει τη ζωή με την παράδοση. Οι ζουμεροί καρποί του χειμώνα στολίζουν και αρωματίζουν υπέροχα κάθε γωνιά της ελληνικής υπαίθρου. Πορτοκάλια από το Άργος, λεμόνια από τον Πόρο, μανταρίνια από τον Κάμπο της Χίου, κίτρα από τη Νάξο, εξωτικά κουμ κουάτ από την Κέρκυρα...συνταιριάζονται σε ξεχωριστά μαγειρέματα, “δένονται” μοναδικά σε γλυκά του κουταλιού κι αρωματικές μαρμελάδες.


Μου στέλνεις κιτρολέμονο, σου στέλνω μανταρίνι

Χριστουγεννιάτικα θροΐσματα κι η μυρωδιά των εσπεριδοειδών που πλανιέται στους δρόμους σε κάνει να νοσταλγείς θύμησες άνοιξης, νόστου και γλυκιάς επιστροφής… Όπως τότε που μάζευες τους πρώτους καρπούς από τις νεραντζιές, τις πορτοκαλιές, και τις λεμονιές για να φτιάξει η γιαγιά γλυκό του κουταλιού, να τρατάρει τους επισκέπτες, μα πρώτα απ’ όλα εσένα. Ή όταν στόλιζε η μητέρα με άνθη λεμονιάς, το στεφανάκι των γυμναστικών επιδείξεων… και χόρευες τη νεραντζούλα φουντωτή ή την κοντούλα λεμονιά. Ή τότε που σε ξύπναγε το ζεστό χέρι της μητέρας που μοσχοβολούσε περγαμόντο... Κι αργότερα σκιρτώντας στα πρώτα διαβάσματα «πίνοντας ήλιο κορινθιακό...με τον Ελύτη κι οι λεμονιές ν’ αρδεύουνε τη γύρη της καλοκαιριάς κι οι μάνες του Βρεττάκου να μιλούν μέσα από της Σπάρτης τις πορτοκαλιές κι όταν στα γλυκά ακούσματα των ανθισμένων νεραντζιών έβρισκες την Κιβωτό σου.

Μύθος, παράδοση, αθανασία

Η καταγωγή των κιτρίων, τόσο μακρινή και μυστηριώδης, πλέκει μύθους κι αναπλάθει τη ζωή διαχρονικά. Αν και τα εσπεριδοειδή πρωτο-καλλιεργήθηκαν στην Ασία, στους ελληνικούς μύθους συνδέονται με την Εσπερία, τη μακρινή Δύση της πρώιμης αρχαιότητας. Αφετηρία αυτής της σύνδεσης οι μυθικές Εσπερίδες του Ησιόδου (Έργα και Ημέραι 275) που φρόντιζαν στη μακρινή Εσπερία τον κήπο της Ήρας με τα «χρυσά μήλα», ή σύμφωνα με ορισμένους ιστορικούς πορτοκάλια ή λεμόνια καρποί που σύμφωνα με το μύθο πρόσφεραν αθανασία σε όποιον τούς γεύονταν, αλλά συνάμα μετατράπηκαν στον ανθρωποκτόνο καρπό της Έριδας που έγινε αφορμή για τον πολύ-τραγουδισμένο και χιλιοακουσμένο ανά την υφήλιο Τρωικό πόλεμο μετά τη Κρίση του Πάρη.


Υγεία και υγιεινή

Η σύνδεση των «χρυσών μήλων» των Εσπερίδων με την αθανασία πιθανώς να παραπέμπει στις ιαματικές ιδιότητες των εσπεριδοειδών, τις οποίες η σύγχρονη επιστήμη επιβεβαιώνει καθημερινά. Η μεγάλη συγκέντρωση βιταμίνης C στα εσπεριδοειδή είναι ευεργετική κυρίως γιατί ενισχύει την απορρόφηση σιδήρου στον ανθρώπινο οργανισμό και προλαμβάνει την εμφάνιση σκορβούτου.

Ταυτόχρονα, επιστημονικές μελέτες πιστοποιούν ότι τα συστατικά τους προσφέρουν εξαιρετική αντικαρκινική ασπίδα και προλαμβάνουν καρδιοαγγειακές νόσους. Το δε κιτρικό οξύ που παράγεται από αυτά είναι διαχρονικά ένα από τα σημαντικότερα συντηρητικά τροφίμων και ποτών. Τέλος, η χημική ένωση του κιτρικού οξέος με μέταλλα συντελεί ώστε να μετατρέπεται αυτό σε κύριο συστατικό σαπουνιών και απορρυπαντικών.
Η Τσιτσιμπύρα, μια μοναδική επτανησιακή γεύση, είναι ένα εξαιρετικό συνοδευτικό για το φαγητό. Σήμερα παράγεται μόνο στην Κέρκυρα. Φτιάχνεται από χυμό λεμονιού, φυσικό λεμονέλαιο, τριμμένο τζίντζερ, νερό και ζάχαρη, υλικά που «ζυμώνονται» για να δώσουν το ιδιαίτερο αυτό αφρώδες αναψυκτικό, που ωριμάζει μέσα στη φιάλη κι αποτελεί υπέροχο χωνευτικό στο τέλος ενός γευστικού Χριστουγεννιάτικου τραπεζιού.